STVARNA NADLEŽNOST
Zakonom o uređenju sudova („Službeni glasnik RS", br. 10/2023) stavom 2 člana 14 je utvrđeno da „Sudska vlast u Republici Srbiji pripada sudovima opšte i posebne nadležnosti“. Stavom 4 navedenog člana definisano je „Sudovi posebne nadležnosti su privredni sudovi, Privredni apelacioni sud, prekršajni sudovi, Prekršajni apelacioni sud i Upravni sud“. Članom 17 u stavu 3 predviđeno je „Privredni sud osniva se za teritoriju jednog ili više gradova, odnosno više opština“.
Članom 27 Zakona o uređenju sudova određena je nadležnost privrednih sudova:
- u sporu između domaćeg i stranog privrednog društva, preduzeća, zadruga i preduzetnika i njihovih asocijacija (privredni subjekti), u sporu koji nastane između privrednog subjekta i drugog pravnog lica u obavljanju delatnosti privrednog subjekta, kao i ako je u navedenom sporu jedna od stranaka fizičko lice ako je sa strankom u odnosu materijalnog suparničarstva;
- u sporu o autorskom pravu i srodnim pravima i zaštiti i upotrebi pronalaska, industrijskog dizajna, žigom zaštićenih oznaka, oznake geografskog porekla, topografije poluprovodničkih proizvoda i prava oplemenjivača biljnih sorti koji nastanu između subjekata iz tačke 1) ovog stava; u sporu povodom izvršenja i obezbeđenja iz nadležnosti privrednog suda, a u sporu povodom arbitražne odluke samo ako su donete u arbitražnom postupku između subjekata iz tačke 1) ovog stava;
- u sporu koji proizlazi iz primene Zakona o privrednim društvima ili primene drugih propisa o organizaciji i statusu privrednog subjekta, kao i u sporu o primeni propisa o privatizaciji i hartiji od vrednosti;
- u sporu o stranom ulaganju; o brodu i vazduhoplovu, plovidbi na moru i unutrašnjim vodama i sporu u kojem se primenjuje plovidbeno i vazduhoplovno pravo, izuzev spora o prevozu putnika; o zaštiti firme; povodom upisa u sudski registar; povodom reorganizacije, sudske i dobrovoljne likvidacije i stečaja, osim u sporu za utvrđenje postojanja zasnivanja i prestanka radnog odnosa koji je pokrenut pre otvaranja stečaja.
Privredni sud u prvom stepenu vodi postupak za upis u sudski registar pravnog lica i drugog subjekta, ako za to nije nadležan drugi organ; vodi postupak stečaja i reorganizacije; određuje i sprovodi izvršenje na osnovu izvršne i verodostojne isprave ako se odnosi na lice iz stava 1. tačka 1) ovog člana, ako zakonom nije drukčije propisano, određuje i sprovodi izvršenje i obezbeđenje odluka iz svoje nadležnosti, ako zakonom nije drukčije propisano, a odluke izbranog suda samo ako je doneta povodom spora iz stava 1. tačka 1) ovog člana, ako zakonom nije drukčije propisano; odlučuje o priznanju i izvršenju strane sudske i arbitražne odluke donete u sporu iz stava 1. tačka 1) ovog člana, ako zakonom nije drukčije propisano; određuje i sprovodi izvršenje i obezbeđenje na brodu i vazduhoplovu; vodi vanparnični postupak koji proizlazi iz primene Zakona o privrednim društvima.
Privredni sud u prvom stepenu odlučuje o privrednom prestupu i s tim u vezi o prestanku zaštitne mere ili pravne posledice osude.
Privredni sud pruža međunarodnu pravnu pomoć za pitanja iz svoje nadležnosti i vrši druge nadležnosti i poslove određene zakonom.
Zakonom se može predvideti da u određenoj vrsti pravne stvari postupa samo određeni privredni sud.
TERITORIJALNA NADLEŽNOST
Zakonom o sedištima i područjima sudova i javnih tužilaštava („Sl. glasnik RS“ br. 101/13) članom 5 stav 1 utvrđena je teritorijalna nadležnost privrednih sudova, dok je u tački 9 utvrđena teritorijalna nadležnost Privrednog suda u Novom Sadu za teritoriju opština Bač, Bačka Palanka, Bački Petrovac, Beočin, Bečej, Žabalj, Sremski Karlovci, Temerin, Titel i za Grad Novi Sad.
